ảnh minh họa AI_ Vợ hoặc chồng bỏ đi nhiều năm có ly hôn được không?

Vợ bỏ đi nhiều năm có ly hôn được không? Hướng dẫn mới nhất

Vợ hoặc chồng bỏ nhà đi nhiều năm, cắt đứt liên lạc hoặc không ai biết hiện đang sinh sống ở đâu là tình huống khá phổ biến trong thực tế. Nhiều người cho rằng chỉ cần ly thân đủ lâu hoặc người kia bỏ đi nhiều năm thì quan hệ hôn nhân sẽ tự động chấm dứt. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không có quy định nào về việc hôn nhân tự chấm dứt chỉ vì một bên bỏ đi. Để chấm dứt quan hệ hôn nhân, người còn lại vẫn phải thực hiện thủ tục ly hôn theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp “vợ hoặc chồng bỏ đi nhiều năm” đều có cách giải quyết giống nhau. Có trường hợp Tòa án có thể thụ lý và giải quyết ly hôn đơn phương ngay, nhưng cũng có trường hợp phải yêu cầu Tòa án tuyên bố một bên mất tích trước khi yêu cầu ly hôn.

Điều quan trọng nhất là xác định người bỏ đi còn xác định được nơi cư trú hay không, có đang cố tình che giấu địa chỉ hay đã biệt tích đủ điều kiện để tuyên bố mất tích. Dưới đây là các trường hợp thường gặp.

---

Trường hợp 1: Biết nơi cư trú của vợ hoặc chồng

Đây là trường hợp đơn giản nhất.

Ví dụ:

• Hai vợ chồng đã ly thân 05 năm.
• Người vợ chuyển đến tỉnh khác sinh sống.
• Người chồng vẫn biết địa chỉ nơi ở hiện nay của vợ.
• Người vợ không đồng ý ly hôn hoặc không ký đơn.

Trong trường hợp này, người chồng hoàn toàn có quyền đơn phương yêu cầu ly hôn theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

Việc người bị kiện:

• Không ký đơn ly hôn;
• Không hợp tác;
• Không tham gia hòa giải;
• Không đến Tòa án theo giấy triệu tập;

không đồng nghĩa với việc Tòa án không thể giải quyết vụ án. Nếu đã được triệu tập hợp lệ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án có thể xét xử vắng mặt trong các trường hợp luật định.

---

Trường hợp 2: Không biết nơi cư trú hiện nay nhưng biết nơi ở cuối cùng

Đây là trường hợp phát sinh nhiều vướng mắc trong thực tế.

Ví dụ:

• Người vợ bỏ đi từ nhiều năm trước.
• Gia đình chỉ biết nơi đăng ký thường trú hoặc nơi cư trú cuối cùng.
• Không còn số điện thoại.
• Không biết hiện đang sinh sống ở đâu.

Trong trường hợp này, người khởi kiện không nên vội yêu cầu tuyên bố mất tích.

Trước hết, nên nộp đơn ly hôn và cung cấp cho Tòa án những thông tin mình biết, như:

• Địa chỉ cư trú cuối cùng của người vợ;
• Thông tin người thân;
• Các tài liệu chứng minh đã tìm kiếm;
• Những chứng cứ khác có liên quan.

Sau khi thụ lý, Tòa án sẽ tiến hành xác minh.

Tùy kết quả xác minh và từng tình huống cụ thể, Tòa án sẽ xem xét hướng giải quyết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

---

Trường hợp 3: Người bỏ đi đã biệt tích từ đủ 02 năm

Đây là trường hợp hoàn toàn khác với việc chỉ không biết địa chỉ.

Nếu người vợ hoặc chồng:

• Đã biệt tích từ đủ 02 năm liên tục;
• Đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định;
• Vẫn không có tin tức xác thực về việc còn sống hay đã chết;

thì người còn lại có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố mất tích theo Điều 68 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Sau khi có quyết định tuyên bố mất tích, người còn lại có quyền yêu cầu ly hôn theo khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

---

Hồ sơ ly hôn khi vợ hoặc chồng bỏ đi nhiều năm

Thông thường, hồ sơ gồm:

• Đơn khởi kiện ly hôn;
• Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn;
• Căn cước công dân của người khởi kiện;
• Giấy khai sinh của con (nếu có);
• Tài liệu về tài sản chung (nếu có yêu cầu giải quyết);
• Tài liệu về nơi cư trú của người bỏ đi;
• Các tài liệu, chứng cứ khác có liên quan.

---

Nộp đơn tại Tòa án nào?

Theo quy định hiện hành, vụ án ly hôn đơn phương thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nếu bị đơn không còn cư trú tại địa chỉ cũ, người khởi kiện cần cung cấp đầy đủ thông tin về nơi cư trú cuối cùng và các tài liệu liên quan để Tòa án xem xét thẩm quyền cũng như hướng giải quyết phù hợp.

---

Những sai lầm khiến hồ sơ bị kéo dài

Trong thực tế, nhiều hồ sơ bị kéo dài do người khởi kiện mắc các sai lầm sau:

• Chỉ ghi “không biết địa chỉ” mà không có tài liệu chứng minh.
• Không cung cấp nơi cư trú cuối cùng của bị đơn.
• Không thu thập các tài liệu xác minh từ địa phương hoặc người thân.
• Cho rằng người kia không ký đơn thì không thể ly hôn.
• Nhầm lẫn giữa trường hợp không rõ địa chỉ, cố tình che giấu địa chỉ và đủ điều kiện để tuyên bố mất tích.

Việc xác định đúng ngay từ đầu sẽ giúp lựa chọn đúng thủ tục tố tụng và hạn chế việc phải sửa đổi, bổ sung hồ sơ.

---

Góc nhìn của luật sư

Trong quá trình hành nghề, chúng tôi nhận thấy nhiều vụ án ly hôn bị kéo dài không phải vì thiếu căn cứ ly hôn mà vì người khởi kiện chưa xác định đúng tình trạng của người bỏ đi.

Chỉ một chi tiết như còn biết địa chỉ hay không, có căn cứ cho rằng bị đơn cố tình che giấu địa chỉ hay không, hoặc đã đủ điều kiện yêu cầu tuyên bố mất tích hay chưa cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn hướng giải quyết của Tòa án.

Do đó, trước khi nộp đơn, người yêu cầu ly hôn nên rà soát đầy đủ các thông tin và chứng cứ liên quan để lựa chọn đúng phương án pháp lý.

---

Căn cứ pháp lý

• Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.
• Điều 68 Bộ luật Dân sự năm 2015.
• Điều 227 và Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

• Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

---

Kết luận

Việc vợ hoặc chồng bỏ đi nhiều năm không đồng nghĩa với việc không thể ly hôn. Tuy nhiên, thủ tục giải quyết sẽ khác nhau tùy từng trường hợp cụ thể: còn biết nơi cư trú, không rõ địa chỉ, cố tình che giấu nơi ở hoặc đã đủ điều kiện để yêu cầu tuyên bố mất tích.

Việc xác định đúng tình trạng của người bỏ đi ngay từ đầu sẽ giúp lựa chọn đúng thủ tục, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và rút ngắn thời gian giải quyết vụ án.

Nếu bạn đang gặp trường hợp vợ hoặc chồng bỏ đi nhiều năm, không rõ địa chỉ hoặc đang ở nước ngoài và chưa biết nên bắt đầu từ đâu, hãy tham khảo ý kiến luật sư để được đánh giá đúng tình trạng pháp lý của vụ việc trước khi nộp đơn đến Tòa án.

👉 Xem thêm bài viết: Chia tài sản chung khi ly hôn