Thủ tục đơn phương ly hôn khi chồng đang ở nước ngoài

Trong thực tế, nhiều trường hợp vợ chồng không còn chung sống nhưng một bên đang ở nước ngoài. Khi đó, việc đơn phương ly hôn khi chồng đang ở nước ngoài trở nên phức tạp hơn về thẩm quyền và thủ tục.

Vậy pháp luật quy định như thế nào và cần thực hiện ra sao?

---

Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết?

Khi ly hôn có yếu tố nước ngoài, việc xác định đúng thẩm quyền của Tòa án là bước đầu tiên cần lưu ý.

Theo khoản 2 Điều 123 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thẩm quyền giải quyết các vụ việc hôn nhân có yếu tố nước ngoài được thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ:

• Khoản 3 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015
• Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015

Có thể xác định: Tòa án nhân dân cấp tỉnh là cơ quan có thẩm quyền giải quyết ly hôn khi chồng đang ở nước ngoài.

---

Thủ tục đơn phương ly hôn khi chồng đang ở nước ngoài

Sau khi xác định thẩm quyền, thủ tục giải quyết sẽ phụ thuộc vào tình trạng thực tế của người chồng ở nước ngoài.

Trường hợp chồng không thể về nước

Theo Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu đương sự không thể có mặt do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, Tòa án có thể hoãn phiên tòa.

Trong trường hợp này:

• Tòa án sẽ xem xét lý do vắng mặt
• Có thể hoãn phiên tòa để đảm bảo quyền lợi các bên

---

Trường hợp không có thông tin, địa chỉ của chồng

Nếu không xác định được địa chỉ của người chồng ở nước ngoài, việc giải quyết sẽ gặp khó khăn hơn.

Theo hướng dẫn tại Nghị quyết 01/2003/NQ-HĐTP và quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:

• Tòa án có thể tạm đình chỉ giải quyết vụ án
• Đồng thời, có thể yêu cầu xác minh, tìm kiếm người vắng mặt

Ngoài ra, người vợ có thể:

• Yêu cầu Tòa án tuyên bố chồng mất tích hoặc đã chết

Sau khi có quyết định này:

• Có thể tiếp tục giải quyết ly hôn theo thủ tục tương ứng

---

Trường hợp chồng cố tình giấu địa chỉ, không hợp tác

Đây là tình huống khá phổ biến trong thực tế.

Theo Công văn 253/TANDTC-PC năm 2018:

• Nếu có căn cứ cho thấy người chồng vẫn liên hệ với người thân
• Nhưng không cung cấp địa chỉ hoặc không hợp tác

Thì được coi là cố tình giấu địa chỉ, từ chối khai báo

Khi đó:

• Tòa án sẽ yêu cầu cung cấp thông tin lần thứ hai
• Nếu vẫn không có kết quả, Tòa án có thể xét xử vắng mặt bị đơn

Sau khi xét xử:

• Bản án sẽ được gửi cho thân nhân của người chồng
• Đồng thời niêm yết tại UBND cấp xã nơi cư trú cuối cùng và nơi người thân cư trú

Điều này đảm bảo quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

---

Ai có quyền yêu cầu giải quyết ly hôn?

Không phải ai cũng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, các chủ thể có quyền gồm:

• Vợ, chồng hoặc cả hai người
• Cha, mẹ hoặc người thân thích (trong trường hợp đặc biệt)

Trường hợp đặc biệt áp dụng khi:

• Một bên bị bệnh tâm thần hoặc không làm chủ được hành vi
• Đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình

---

Lưu ý về quyền yêu cầu của người chồng

Pháp luật cũng có quy định hạn chế quyền yêu cầu ly hôn trong một số trường hợp.

Cụ thể:

• Người chồng không được yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai
• Hoặc đang sinh con, nuôi con dưới 12 tháng tuổi

Việc đơn phương ly hôn khi chồng đang ở nước ngoài là trường hợp có yếu tố nước ngoài nên thủ tục sẽ phức tạp hơn so với thông thường. Người yêu cầu cần xác định đúng thẩm quyền của Tòa án và chuẩn bị phương án xử lý phù hợp với từng tình huống cụ thể. Trong thực tế, mỗi vụ việc có thể phát sinh nhiều vấn đề như không xác định được địa chỉ, bị đơn không hợp tác hoặc cần thực hiện ủy thác tư pháp. Vì vậy, việc tìm hiểu kỹ quy định và trao đổi với người có chuyên môn sẽ giúp quá trình giải quyết thuận lợi hơn.

👉 Xem thêm bài viết: Tài sản chia sau ly hôn có phải nộp thuế, phí không?