Thủ tục ly hôn đơn phương mới nhất 2026: Quy trình, thời gian giải quyết và các trường hợp không được ly hôn

Ly hôn đơn phương là gì?

Ly hôn đơn phương là việc một bên vợ hoặc chồng tự mình nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi không đạt được sự đồng thuận từ phía còn lại. Đây là hình thức ly hôn phổ biến trong thực tiễn, đặc biệt trong các trường hợp mâu thuẫn kéo dài, không thể hòa giải hoặc đời sống hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng.

Theo quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án chỉ chấp nhận giải quyết ly hôn đơn phương khi có căn cứ cho thấy quan hệ hôn nhân không thể tiếp tục duy trì.

---

Thủ tục ly hôn đơn phương tại Tòa án gồm những giai đoạn nào?

Căn cứ Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, quá trình giải quyết ly hôn đơn phương tại cấp sơ thẩm thường trải qua 3 giai đoạn chính:

• Giai đoạn khởi kiện và thụ lý vụ án
• Giai đoạn hòa giải và chuẩn bị xét xử
• Giai đoạn đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm

Trong từng giai đoạn, Tòa án sẽ gửi các thông báo, giấy triệu tập hoặc quyết định tố tụng đến đương sự theo quy định pháp luật.

---

Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương là bao lâu?

Trên thực tế, thời gian giải quyết một vụ ly hôn đơn phương có thể kéo dài tùy vào mức độ phức tạp của từng vụ việc. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, các mốc thời gian cơ bản gồm:

1. Tiếp nhận và xử lý đơn khởi kiện

• Trong 02 ngày làm việc: Tòa án xác nhận đã nhận đơn (nếu gửi qua bưu chính).
• Trong 05 ngày làm việc: Thẩm phán xem xét và ra một trong các quyết định:
  • Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn
  • Trả lại đơn khởi kiện
  • Chuyển đơn đúng thẩm quyền
  • Thụ lý vụ án

---

2. Nộp tạm ứng án phí

• Trong 07 ngày kể từ khi nhận thông báo: Người khởi kiện phải nộp tạm ứng án phí theo quy định.

Sau khi hoàn tất, Tòa án sẽ chính thức thụ lý vụ án.

---

3. Thụ lý và thông báo vụ án

• Trong 03 ngày làm việc kể từ khi thụ lý: Tòa án thông báo bằng văn bản cho các đương sự.

---

4. Giai đoạn chuẩn bị xét xử

• Thời hạn chuẩn bị xét xử: khoảng 04 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án.

Trong giai đoạn này:

• Tòa án tiến hành hòa giải
• Thu thập chứng cứ
• Tổ chức phiên họp kiểm tra chứng cứ

Trường hợp hòa giải thành, Tòa án ra quyết định công nhận thỏa thuận. Nếu không, vụ án sẽ được đưa ra xét xử.

---

5. Đưa vụ án ra xét xử

• Trong 03 ngày làm việc: Quyết định đưa vụ án ra xét xử được gửi cho các đương sự.

---

6. Sau khi xét xử

• Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày tuyên án: Tòa án gửi bản án cho các bên liên quan.

---

👉 Tổng thời gian thực tế: Thông thường từ 04 – 06 tháng, có thể kéo dài hơn nếu vụ án phức tạp hoặc có tranh chấp về con cái, tài sản.

---

Những trường hợp không được ly hôn đơn phương

Theo quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, không phải mọi trường hợp đều được Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương. Một số trường hợp điển hình gồm:

1. Hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người chồng

Người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi:

• Vợ đang mang thai
• Vợ đang sinh con
• Vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi

---

2. Không có căn cứ ly hôn theo quy định pháp luật

Tòa án sẽ không chấp nhận ly hôn nếu:

• Không chứng minh được hành vi bạo lực gia đình
• Không có vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng
• Hôn nhân chưa rơi vào tình trạng trầm trọng, chưa thể kéo dài

---

3. Trường hợp người bị yêu cầu ly hôn mất tích

Chỉ khi Tòa án đã tuyên bố một bên mất tích thì bên còn lại mới có quyền yêu cầu ly hôn.

---

4. Trường hợp đặc biệt về năng lực hành vi

Nếu một bên bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, việc ly hôn chỉ được xem xét khi:

• Có căn cứ rõ ràng về bạo lực gia đình, hoặc
• Người yêu cầu là cha, mẹ hoặc người thân thích hợp pháp

---

Lưu ý quan trọng khi nộp đơn ly hôn đơn phương

Trong thực tế, nhiều hồ sơ ly hôn bị kéo dài hoặc trả lại do:

• Thiếu chứng cứ chứng minh mâu thuẫn hôn nhân
• Không nộp tạm ứng án phí đúng thời hạn
• Hồ sơ chưa đầy đủ theo yêu cầu Tòa án
• Xác định sai thẩm quyền Tòa án

Việc chuẩn bị đúng ngay từ đầu sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết vụ việc.

---

Kết luận

Ly hôn đơn phương là thủ tục pháp lý phức tạp, liên quan trực tiếp đến quyền lợi về con cái, tài sản và nghĩa vụ giữa các bên. Việc nắm rõ quy trình, thời gian giải quyết và điều kiện được ly hôn sẽ giúp người dân chủ động hơn khi thực hiện thủ tục tại Tòa án.

Trong các trường hợp hồ sơ có yếu tố tranh chấp hoặc cần đánh giá chứng cứ pháp lý, việc tham khảo ý kiến từ người có chuyên môn pháp lý có thể giúp quá trình giải quyết được rõ ràng và thuận lợi hơn.

---